Талапкер
Студент
Түлек
Қызметкер
Курстар
Бизнес серіктес
Ештеңеге қарамастан білім алу: студент қыздың тарихы қалайша білімнің әлемдік символына айналды
Тара Вестовер өзінің балалық шағын былайша сипаттайды: «Менің ата-анам штаттағы ең бай жынды адамдар болатын». Бұл – Айдахо штатындағы фермада радикалды мормондар отбасында өмір сүрген кішкентай қыздың тағдыры туралы. Отбасы мүшелері металл сынықтарын жинаумен және шөппен емдеумен айналысты, ал балалар отбасына тиесілі жер учаскесінде еңбек етті. Отбасындағы жеті баланың ешқайсысы мектепке бармаған, ешқайсысы медициналық көмекке жүгінбеген, тіпті ешқайсысында да туу туралы куәлік болмаған. Кейін бүкіл әлемді таңғалдырған бестселлердің авторы атануға дейінгі жолы дәл осы жерден басталады.
Тара Вестовердің «Оқушы. Өзіңді табу үшін сатқындық жасау» (ағылш. Educated: A Memoir) атты кітабы 2018 жылдың ақпан айында жарық көрді. Арада небары екі ай өткенде ол кітап Опра Уинфридің шоу-бағдарламасында көпшілікке таныстырылды. Бір жылдан кейін жазушы Time журналының нұсқасы бойынша әлемдегі ең ықпалды 100 адамның қатарына қосылды, ал оның кітабы мәдени феномен мәртебесіне ие болды.
Оқшау әлемде, ақыл-есі тұрақсыз анасының, ақырзаманға әбден сенетін әкесінің және ашуланшақ ағасының ортасында өскен қыздың сол ортадан қалайша қашып шығып, университетке түсіп, өзі үшін басқа әлемнің есігін ашқаны кітапта толық баяндалады. Мұның бәріне ол кітап оқудың арқасында ғана қол жеткізді. Тара әуелі киелі Інжіл кітабын оқыды, кейін сол өңірде сирек кездесетін кітаптар мен жақын маңдағы мектептің оқулықтарына көшті. Тіпті оқып үйренудің өзі ол үшін жеке бір сынаққа айналды, өйткені оған әріп үйреткен ағалары мен әпкелерінің өздері дұрыс оқи алмайтын еді. Сөйтіп Тара аудитория табалдырығын алғаш рет тек 17 жасында ғана аттады.
Ақырында өз бетімен оқудың арқасында Тара Brigham Young University университетіне оқуға түсіп, шәкіртақы ала бастады, кейін Кембридж университетінің аспирантурасын тәмамдады. Ол тарихшы атанып, кейін Гарвард университетінде оқытушы болды. Бұл таңғажайып оқиға – білім адамның көзқарасын кеңейтіп қана қоймай, оған шынайы әлемді, әрі өзін-өзі тану жолында кейде ыңғайлы, бірақ шектеуші сенімдерден бас тартуды талап ететінін көрсетеді.
Сөйтсе де «Оқушы» – дәстүрлі мотивациялық мағынадағы сәттілік хикаясы емес. Бұл – білім тек кәсіби мүмкіндіктерді ғана емес, сонымен бірге жақындармен қарым-қатынасты, өзің туралы түсінікті, ақиқат пен адалдық жайлы көзқарасты да өзгертетінін шынайы, әрі ауыр түрде баяндайтын шығарма. «Оқушы» – ермек үшін оқылатын кітап емес, бұл – әлемнің өзара байланыстарын ұға білуге, сұрақ қоя білуге және өз сенімдерін қайта қарауға ұмтылатын жандар үшін мықты тәжірибе. Аса тәжірибелі болу қабілеті көбінесе басқалардан жоғары бағаланатын мына заманда кітап оқу – тек ұсақ істерді түсінуге ғана емес, сондай-ақ өмірден өз орныңды таба білу қабілетін де дамытуға мүмкіндік беретін сирек үдеріс.
Техникалық университетте формулаларға, есептер мен күнделікті қолданбалы дағдыларға назар аудару оңай, сөйте тұра ең маңызды дағдыны жіберіп алу да мүмкін: білім алу – адамның үйренуіне өзінің іштей рұқсат беруінен басталады. Өзіңді, өткеніңді және оқуға деген ынта-жігеріңді түсіну – кәсіби тұрғыда қалыптасудың маңызды бөлігі. Білім алу – тек деректерді жинақтау ғана емес, ол – тұлғаның терең өзгеруі екенін «Оқушы» кітабы ұғындырады. Тара Вестовердің тарихы мынаны еске салады: шынайы білімге апарар жол аудиториядан емес, адам өзіне таңылған дүниетаным шеңберінен шығуға бел буып, өз ой-санасына жауапкершілікпен қарай алатын сәтінен басталады.
